Wysiłek fizyczny

Z pracą wiąże się wysiłek fizyczny. Ocena, czy praca jest lekka, czy też ciężka, wbrew pozorom nie należy do najprostszych. Przeważnie jest to ocena subiektywna. W celu obiektywnego określenia, jak dana praca może przekładać się na zdrowie pracownika, a także jego wydajność, prowadzi się pomiary wysiłku fizycznego pracownika.

Przeważnie na pracę fizyczną składa się jednocześnie praca klasyfikowana jako dynamiczna oraz praca statyczna.

Pracownik przecina piłą ręczną kawałek deski. Wykonuje ręką określone ruchy, pchając i ciągnąc piłę, a jednocześnie jest przez jakiś czas pochylony. Przykład pokazuje jak bardzo związana jest ze sobą praca dynamiczna i statyczna. W zdecydowanej większości prac konieczne jest badanie obciążenia zarówno pracą statyczną, jak i dynamiczną.

Obciążenie pracą dynamiczną

Praca dynamiczna jest pojmowana jako praca wiążąca się z wydatkiem energetycznym. Pracownik chodzi, coś przenosi, coś podnosi, coś układa. Jest wiele metod jej pomiaru, jednak najprostszą metodą oszacowania wydatku energetycznego pracownika jest metoda chronometrażowa Lehmann’a.

Pomiar umożliwia oszacowanie wydatku energetycznego, a poprzez to oszacowanie ryzyka zawodowego związanego z wykonywaną pracą, co pozwala podjąć odpowiednie działania korygujące w celu jego zmniejszenia.

Obciążenie pracą statyczną

Praca statyczna nie wiąże się z wydatkiem energetycznym, ale z czasem jaki pracownik spędza w pozycjach wymuszonych. Jedną z metod pomiarowych jest metoda  OWAS. Prowadząc pomiar metodą OWAS ocenia się pozycje ciała prac ownika i czas jaki w nich spędza, a następnie dokonuje się oceny ryzyka zawodowego. Wynik pomiaru umozliwia wprowadzenie korekt na stanowisku pracy, albo jego przeorganizowanie w taki sposób, aby maksymalnie zmniejszyć ryzyko zawodowe związane z wykonywaną pracą.

Kierowca, pracownik przy komputerze, siedzący przez wiele godzin pochylony. Podczas takiej pracy niby wysiłek jest niewielki, tylko plecy bolą. Praca statyczna powoduje bardzo duże obciążenie układu mięśniowo-szkieletowego.

Dźwiganie ciężarów

Praca związana z dźwiganiem ciężarów jest formą pracy dynamicznej, ale zahacza również o pewne elementy pracy statycznej. Pracownik przenosi ciężar w określonej pozycji, w określonym czasie, na określoną odległość. Co prawda przepisy mówią, jakie ciężary pracownik może przenosić w ramach pracy stałej i czasowej, ale nie precyzują metody pomiaru wysiłku fizycznego związanego z dźwiganiem ciężarów. Z pomocą przychodzi metoda LMM (KIM). Wykonując ocenę ryzyka zawodowego związanego z dźwiganiem ciężarów, można bardzo dokładnie określić, czy konieczne jest wprowadzenie zmian w środowisku pracy, czy niezbędne jest wprowadzenie dodatkowych rozwiązań technicznych ograniczających ryzyko zawodowe.

Praca monotypowa

Praca związana z wykonywaniem na przestrzeni zmiany roboczej czynności powtarzalnych, obciążających kończyny górne lub dolne, albo jednocześnie jedne i drugie. Ocena ryzyka zawodowego związanego z pracą monotypową, najczęściej postrzeganą jako praca przy „taśmie” wymaga przeprowadzenia badania metodą RULA lub REBA, albo jednocześnie jedną i drugą. Ocenie podlega obciążenie kończyn oraz odcinka szyjnego. Wynik badania umożliwia przeorganizowanie stanowiska pracy w taki sposób, aby wykonywana praca miała jak najmniejszy wpływ na zdrowie pracownika i znużenie pracą, co przekłada się na jego wydajność.

Cel pomiarów obciążenia pracą fizyczną

Celem pomiarów obciążenia pracą fizyczną jest ocena ryzyka zawodowego. Pracodawca ma obowiązek dokumentowania ryzyka zawodowego i informowania o nim pracowników.

Mając wyniki pomiarów można dokładnie oszacować ryzyko zawodowe, a dzięki temu podjąć odpowiednie środki profilaktyczne zapobiegające wystąpieniu wypadków przy prac y i chorób zawodowych. Pośrednio, tak sporządzonej ocenie ryzyka zawodowego, nie postawią zarzutów inspektorzy PIP a w przypadku ciężkiego wypadku prokurator.